
Rhizome
Nhân giống dừa sáp bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào: Đột phá khoa học mở đường phát triển ngành dừa giá trị cao
Bài toán nan giải trong bảo tồn và phát triển giống dừa sáp
Dừa sáp là một trong những giống dừa đặc hữu có giá trị kinh tế cao bậc nhất của tỉnh Trà Vinh. Điểm khác biệt nổi bật của dừa sáp nằm ở phần cơm dừa đặc sệt, dẻo quánh, hàm lượng dầu và dinh dưỡng cao, hương thơm đặc trưng, được thị trường đánh giá rất cao. Nhờ đó, giá bán dừa sáp luôn ở mức vượt trội, cao gấp nhiều lần so với các giống dừa thông thường.
Tuy nhiên, song hành với giá trị kinh tế lớn là những thách thức kéo dài trong công tác bảo tồn và nhân giống. Do đặc tính di truyền, dừa sáp rất dễ bị lai, việc nhân giống bằng phương pháp hữu tính khiến thế hệ cây con không đồng đều, khó giữ được đầy đủ các đặc tính quý của cây mẹ. Trong thực tế sản xuất, nhiều vườn dừa sáp cho tỷ lệ trái sáp thấp, chất lượng không ổn định, gây rủi ro lớn cho người trồng và cản trở quá trình phát triển vùng chuyên canh quy mô lớn.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu một phương pháp nhân giống tiên tiến, cho phép tạo ra cây giống đồng đều về mặt di truyền, giữ vững đặc tính ưu việt của giống dừa sáp, từ lâu đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành nông nghiệp Trà Vinh nói riêng và Việt Nam nói chung.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: nuôi cấy mô tế bào thực vật in vitro
Đề tài khoa học trọng điểm mở ra hướng đi mới
Ngày 14 tháng 6 năm 2017, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức phê duyệt đề tài “Nghiên cứu nhân giống dừa bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào và kỹ thuật thâm canh dừa trồng giống nuôi cấy mô”. Đề tài do Trường Đại học Trà Vinh chủ trì thực hiện với tổng kinh phí 10,5 tỷ đồng, quy tụ đội ngũ các nhà khoa học có chuyên môn sâu trong lĩnh vực sinh học và công nghệ sinh học thực vật.
TS Phạm Thị Phương Thúy, Phó Trưởng phòng Khoa học Công nghệ Trường Đại học Trà Vinh, cùng PGS.TS Phạm Văn Đồng thuộc Viện Di truyền Nông nghiệp giữ vai trò chủ nhiệm đề tài. Tham gia thực hiện còn có nhiều giảng viên, nhà nghiên cứu của Khoa Nông nghiệp – Thủy sản, Trường Đại học Trà Vinh. Mục tiêu xuyên suốt của đề tài là ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào kết hợp với các giải pháp canh tác tiên tiến nhằm bảo tồn, lưu giữ, nhân giống và phát triển các giống dừa có giá trị kinh tế cao, phục vụ chương trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn tại tỉnh Trà Vinh.
Nuôi cấy mô tế bào: Chìa khóa giữ vững đặc tính di truyền
Khác với phương pháp nhân giống hữu tính truyền thống, nuôi cấy mô tế bào cho phép tạo ra thế hệ cây con đồng nhất về mặt di truyền, giữ nguyên các đặc tính ưu việt của cây mẹ. Đối với dừa sáp, đây được xem là phương pháp tối ưu nhất để khắc phục tình trạng lai tạp, đồng thời nâng cao tỷ lệ trái sáp trên mỗi quày, có thể đạt từ 80 đến 100%.
Trong quá trình triển khai đề tài, các nhà khoa học đã xây dựng được vườn cây đầu dòng dừa sáp trồng từ giống cấy phôi hữu tính với diện tích 5 ha ngay tại Trường Đại học Trà Vinh. Song song đó, nhóm nghiên cứu cũng hoàn thiện quy trình nhân giống dừa sáp bằng kỹ thuật nuôi cấy phôi hữu tính với tỷ lệ thành công đạt khoảng 55%, tạo nền tảng quan trọng cho bước phát triển tiếp theo là nuôi cấy mô.
Những kết quả nổi bật sau 5 năm nghiên cứu
Sau 5 năm kiên trì nghiên cứu, đề tài đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, đặc biệt trong lĩnh vực nuôi cấy mô tế bào. Nhóm nghiên cứu đã xác định được môi trường tối ưu và loại mẫu mô thích hợp để tạo mô sẹo (callus) dừa. Từ mô sẹo này, các nhà khoa học tiếp tục tạo được tế bào tiền phôi, biệt hóa thành phôi vô tính, sau đó hình thành chồi, rễ và tái sinh thành cây dừa hoàn chỉnh trong điều kiện in vitro.
Kết quả thử nghiệm cho thấy tỷ lệ cây sống sau 1 tháng đạt 100%. Sau 3 tháng, tỷ lệ cây phát triển lá non đạt gần 73% trên giá thể phù hợp. Đề tài đã tạo ra 300 cây con dừa sáp in vitro, 300 cây con dừa dứa in vitro, cùng 200 cây dừa sáp và 200 cây dừa dứa ngoài vườn ươm. Đây là những con số có ý nghĩa rất lớn trong bối cảnh cây dừa từ trước đến nay gần như chỉ được nhân giống bằng con đường hữu tính.
Đặc biệt, quy trình nhân nhanh in vitro giống dừa sáp thông qua giai đoạn tạo phôi vô tính đã được Cục Sở hữu Trí tuệ chấp nhận đơn sáng chế hợp lệ. Điều này khẳng định giá trị khoa học và tính mới của nghiên cứu, đồng thời mở ra cơ hội ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn sản xuất.
Hướng tới sản xuất quy mô lớn và giảm giá thành giống
Mặc dù đạt được những kết quả rất khả quan, các nhà khoa học cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng hệ số nhân của phương pháp nuôi cấy mô trên dừa sáp hiện vẫn còn thấp, cao nhất mới đạt khoảng 30. Điều này đồng nghĩa với việc giá thành cây giống vẫn chưa thể giảm mạnh nếu chưa tiếp tục tối ưu quy trình.
Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu đề xuất triển khai giai đoạn 2 của đề tài, tập trung hoàn thiện quy trình nhân giống ở giai đoạn vườn ươm và đánh giá khả năng thích nghi của cây dừa sáp, dừa dứa cấy mô tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Mục tiêu dài hạn là nâng cao hệ số nhân, giảm chi phí sản xuất, từng bước đưa cây giống dừa sáp cấy mô vào sản xuất đại trà.
Nền tảng cho trung tâm nghiên cứu và phát triển giống dừa sáp
Một trong những sản phẩm quan trọng của đề tài là vườn dừa sáp 5 ha đóng vai trò vườn cây đầu dòng. Trên cơ sở đó, Trường Đại học Trà Vinh đã thành lập Ban quản lý dự án và phê duyệt dự án chăm sóc, khai thác, bảo tồn vườn cây đầu dòng dừa sáp với lợi nhuận dự kiến hơn 2,6 tỷ đồng trong 5 năm.
Vườn cây này được định hướng trở thành hạt nhân của trung tâm nghiên cứu & phát triển giống cây trồng, nơi cung cấp nguồn vật liệu chuẩn phục vụ nhân giống, sản xuất cây giống chất lượng cao cho người dân trong và ngoài tỉnh. Đồng thời, đây còn là không gian bảo tồn, tham quan, nghiên cứu khoa học, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Triển vọng lớn cho ngành dừa sáp Trà Vinh
Hiện nay, giá dừa sáp tại vườn dao động từ 80.000 đến 150.000 đồng mỗi trái, có thời điểm tăng lên 160.000 – 170.000 đồng vào các dịp lễ hội, cao gấp 10 đến 20 lần so với dừa thường. Với việc nghiên cứu thành công công nghệ nuôi cấy mô, dừa sáp Trà Vinh đang đứng trước cơ hội lớn để phát triển thành ngành hàng nông sản đặc thù, có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, mang lại thu nhập bền vững cho người trồng và đóng góp quan trọng cho tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh.
Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.
Швидкість як частина сервісу
Життєві обставини змінюються швидко, і чекати кілька років на будинок — не завжди можливо. Хочеться розуміти, що житло можна отримати в адекватні строки, без постійних переносів. Наскільки це реально?
У scandi швидкість — це не обіцянка, а частина сервісної моделі. Завдяки заводському виробництву більша частина робіт виконується паралельно з підготовкою ділянки. Саме тому формат модульні будинки під ключ дозволяє значно скоротити час між рішенням і заселенням. Для клієнта це означає чіткі дедлайни, менше невизначеності й можливість планувати життя, а не підлаштовуватися під будівництво.
Members
- steve smith
- Kinsley Maeve Morrison
6 mẹo chăm sóc cây trồng trong nhà hiệu quả, dễ áp dụng cho người mới bắt đầu
Trồng cây trong nhà đang trở thành xu hướng phổ biến, đặc biệt với những người sống ở căn hộ, nhà phố hoặc không có điều kiện sở hữu khu vườn ngoài trời. Chỉ cần vài chậu cây xanh được bố trí hợp lý, không gian sống đã trở nên tươi mát, dễ chịu và gần gũi với thiên nhiên hơn rất nhiều. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cây trồng trong nhà thường “khó chiều” hơn so với cây trồng ngoài trời. Không ít người từng hào hứng mua cây về trang trí, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, cây bắt đầu vàng lá, héo úa rồi chết dần mà không rõ nguyên nhân.
Việc chăm sóc cây trong nhà đòi hỏi sự quan sát, kiên nhẫn và hiểu đúng nhu cầu của từng loại cây. Ngay cả những người được xem là “mát tay” cũng phải trải qua nhiều lần thất bại mới tích lũy đủ kinh nghiệm. Vì vậy, nếu bạn chưa thành công ngay từ lần đầu tiên, đó là điều hoàn toàn bình thường. Dưới đây là 6 mẹo chăm sóc cây trồng trong nhà hiệu quả, giúp cây phát triển ổn định và bền lâu theo thời gian.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: dịch vụ nuôi cấy mô
1. Nhận biết chính xác thời điểm cây cần nước
Sai lầm phổ biến nhất khi trồng cây trong nhà là tưới quá nhiều nước. Nhiều người luôn lo lắng cây bị khô hạn nên có xu hướng tưới thường xuyên, trong khi hầu hết cây trồng trong nhà lại không cần quá nhiều nước như cây ngoài trời. Do môi trường trong nhà ít nắng, gió yếu và tốc độ thoát hơi nước chậm hơn, đất trồng thường giữ ẩm lâu hơn bạn nghĩ.
Nguyên tắc quan trọng là thà để đất hơi khô còn hơn để đất luôn ẩm ướt. Khi đất bị úng nước trong thời gian dài, rễ cây sẽ thiếu oxy, dẫn đến thối rễ và cây suy yếu nhanh chóng. Để kiểm tra cây có cần nước hay không, bạn chỉ cần cắm ngón tay vào đất khoảng 4–5 cm. Nếu cảm thấy đất khô, đó là lúc nên tưới. Nếu đất vẫn ẩm, hãy chờ thêm vài ngày.
Khi tưới, nên tưới chậm và đều theo vòng tròn quanh gốc cây, dừng lại khi thấy nước bắt đầu chảy ra đĩa lót bên dưới chậu. Phần lớn cây trồng trong nhà chỉ cần tưới một đến hai lần mỗi tuần, và giảm lượng nước vào những ngày thời tiết lạnh hoặc độ ẩm không khí cao.
2. Kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và sự lưu thông không khí
Nhiệt độ lý tưởng cho đa số cây trồng trong nhà dao động từ 15 đến 25 độ C vào ban ngày và mát hơn một chút vào ban đêm. Mức nhiệt này khá tương đồng với điều kiện sinh hoạt của con người, vì vậy cây thường phát triển tốt nếu được đặt trong không gian sống ổn định, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Độ ẩm không khí cũng là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Nhiều loại cây nội thất có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới nên ưa độ ẩm cao. Tuy nhiên, không phải cây nào cũng thích việc lá bị ướt thường xuyên. Với phần lớn cây trồng trong nhà, bạn nên duy trì độ ẩm không khí bằng cách đặt khay nước gần chậu cây hoặc sử dụng máy tạo ẩm, thay vì phun nước trực tiếp lên lá quá nhiều.
Ngoài ra, không khí cần được lưu thông tốt. Đặt cây ở nơi có gió nhẹ từ cửa sổ hoặc quạt sẽ giúp hạn chế nấm mốc, giảm tích tụ bụi trên lá và giữ nhiệt độ trong phòng ổn định hơn. Không gian bí bách, không có sự trao đổi không khí sẽ khiến cây dễ bị stress và chậm phát triển.
3. Đảm bảo cây nhận đủ ánh sáng phù hợp
Ánh sáng là nguồn năng lượng thiết yếu cho quá trình quang hợp của cây. Tuy nhiên, không phải cây nào cũng cần ánh nắng trực tiếp. Ngoại trừ xương rồng, sen đá và một số cây chịu nắng mạnh, phần lớn cây trồng trong nhà phát triển tốt nhất với ánh sáng gián tiếp.
Vị trí đặt cây rất quan trọng. Cửa sổ hướng Nam hoặc hướng Tây thường cung cấp ánh sáng mạnh hơn, phù hợp với cây ưa sáng. Trong khi đó, cửa sổ hướng Bắc hoặc Đông thích hợp cho các loại cây chịu bóng như kim tiền, lưỡi hổ, trầu bà, philodendron. Nếu cây thiếu sáng, lá thường nhạt màu, thân vươn dài yếu ớt. Ngược lại, nếu thừa sáng, lá có thể bị cháy hoặc xuất hiện đốm nâu.
Trong trường hợp không gian thiếu ánh sáng tự nhiên, bạn có thể bổ sung bằng đèn LED chuyên dụng cho cây trồng để đảm bảo cây vẫn quang hợp và sinh trưởng bình thường.
4. Sử dụng đất trồng phù hợp với từng loại cây
Đất trồng đóng vai trò quyết định đến sự phát triển của bộ rễ. Một loại đất tốt cần đảm bảo sự cân bằng giữa dinh dưỡng, độ thoáng khí và khả năng giữ nước. Đất trồng trong chậu thường là hỗn hợp của rêu than bùn, mùn hữu cơ, đá perlite, vermiculite hoặc các vật liệu thay thế như xơ dừa, vỏ trấu.
Mỗi loại cây có nhu cầu đất khác nhau. Ví dụ, cây xương rồng cần đất tơi xốp, thoát nước nhanh, trong khi các loại cây nhiệt đới như monstera hay lan ý lại cần đất giữ ẩm tốt hơn. Nếu có điều kiện, bạn nên tham khảo đất trồng được phối trộn sẵn từ các vườn ươm sản xuất cây giống uy tín để đảm bảo phù hợp với từng loại cây.
5. Lựa chọn chậu trồng phù hợp
Chậu trồng không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của cây. Kích thước chậu nên vừa phải, không quá lớn so với bộ rễ hiện tại. Chậu quá to sẽ khiến đất giữ nước lâu, dễ gây úng rễ. Ngược lại, chậu quá nhỏ làm rễ bị bó chặt, hạn chế sinh trưởng.
Chất liệu chậu cũng cần được cân nhắc. Chậu nhựa nhẹ, dễ di chuyển và giữ ẩm tốt, phù hợp với cây treo hoặc cây cần tưới thường xuyên. Chậu đất nung thoáng khí hơn, thích hợp với cây chịu hạn. Dù chọn loại chậu nào, điều quan trọng nhất là chậu phải có lỗ thoát nước ở đáy.
6. Bón phân hợp lý để cây phát triển bền vững
Cây trồng trong nhà không thể tự bổ sung dinh dưỡng như cây ngoài trời, vì vậy việc bón phân định kỳ là cần thiết. Thông thường, bạn nên bón phân mỗi tháng một lần trong giai đoạn cây sinh trưởng mạnh hoặc ra hoa. Tuy nhiên, mỗi loại cây có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, do đó cần điều chỉnh loại phân và liều lượng cho phù hợp.
Bón quá nhiều phân có thể gây cháy rễ, làm lá xuất hiện vết cháy hoặc để lại lớp cặn trắng trên mặt đất. Ngược lại, thiếu phân sẽ khiến cây chậm lớn, lá nhỏ và dễ rụng. Việc quan sát phản ứng của cây sau mỗi lần bón phân sẽ giúp bạn điều chỉnh chế độ chăm sóc hợp lý hơn.
Chăm sóc cây trồng trong nhà không quá phức tạp nếu bạn hiểu rõ các nguyên tắc cơ bản và dành thời gian quan sát cây mỗi ngày. Khi được chăm sóc đúng cách, cây không chỉ sống khỏe mà còn góp phần tạo nên không gian sống xanh mát, cân bằng và giàu năng lượng tích cực.
Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.